Historia Instytutu Literackiego - Kultury Paryskiej

Przygoda zaczęła się w 1946 roku, gdy mała grupa polskich emigrantów nie godząc się na narzuconą przez komunistów rzeczywistość postanowiła walczyć jedyną bronią, którą mieli do dyspozycji, walczyć słowem drukowanym. Jerzy Giedroyc i Józef Czapski, zajmujący się podczas II wojny działem informacji i wydawnictw w Armii Andersa zakończyli swój szlak bojowy we Włoszech i tam powołali do życia wydawnictwo Instytut Literacki. Do nich dołączyło małżeństwo Hertzów. Po roku zespół przeniósł się do Francji, do podparyskiej miejscowości Maisons-Laffitte, gdzie już do końca życia pracowali i mieszkali.

Jak ma wyglądać przyszła, wolna, demokratyczna Polska? Jakie miejsce zajmować w Europie? Jak ułożyć stosunki z najbliższymi sąsiadami, co warto przechować dla przyszłych pokoleń, jak oddziaływać na społeczeństwo przez kulturę? Na te tematy toczyła się dyskusja, a często nawet spory  – przez ponad pół wieku na łamach miesięcznika „Kultura”, kwartalnika „Zeszyty Historyczne”, a także w kolejnych tomach serii „Biblioteka Kultury”, gdzie wśród autorów znaleźli się: Gombrowicz, Miłosz, Herling-Grudziński, Bobkowski, Orwell, Camus, Koestler, Sołżenicyn czy Pasternak, by wymienić tylko kilku.

 Archiwum

Archiwum pozostawione przez twórców Instytutu Literackiego ze względu na swą unikalną wartość zostało wpisane na Listę Pamięci Świata UNESCO w 2009 r. Zawiera ono manuskrypty, materiały archiwalne, fotografie, kasety, dokumentację wydawniczą i administracyjno-finansową IL, a także ogromną bibliotekę i zbiór wydawnictw emigracyjnych.

Archiwum znajdujące się w Maisons-Laffitte jest otwarte dla badaczy i szerokiej publiczności.

 Wirtualne archiwum

Wirtualnym odzwierciedleniem Archiwum ILK jest portal kutluraparyska.com, gdzie dostępne są dokumenty w wersji elektronicznej, przede wszystkim miesięcznik „Kultura” (637 numerów), „Zeszyty Historyczne” (171 numerów), a także wiele artykułów, opracowań, wyjątki z korespondencji Jerzego Giedroycia, zdjęcia, audio i video. Portal jest ciągle poszerzany i wzbogacany, również o wersje obcojęzyczne.